BrainVelen van jullie hebben er misschien al wel eens van gehoord… Danslessen voor Parkinson patiënten. Veel dansscholen bieden deze cursussen aan. Maar hoe zit dat nou precies? Waarom kan iemand met Parkinson met moeite een kort stukje lopen, maar vrijwel zonder problemen dansen? Erg merkwaardig inderdaad. Hieronder leg ik uit hoe het zit! Voor sommigen is het misschien een veel te technisch praatje… in dat geval: just don’t read it! Maar voor mij is dit een bijzonder artikel, het combineert namelijk mijn twee grootste passies: dansen en de neurowetenschappen.

Parkinson… dat is dat trillen toch? 

Voor wie niet weet wat de ziekte van Parkinson inhoudt, hier even een korte samenvatting. Ongeveer één op de 1000 mensen leidt aan Parkinson en de ziekte komt meer voor bij mannen dan bij vrouwen. Bij het woord Parkinson, denken veel mensen aan problemen met lopen en tremors (trillingen) van bijvoorbeeld de handen. Echter begint de ziekte heel anders: bijna altijd is het eerste symptoom het verliezen van het reukvermogen. Daarnaast komen ook slaapproblemen en kleine gedragsverandering veel voor in een vroeg stadium. Wat verder in de progressie van de ziekte zijn pas de motorische symptomen te zien: de patiënt krijgt moeite met bewegen en ontwikkelt tremors. De ziekte is niet erfelijk en ontstaat door een verlies van neuronen in een bepaald gebied in de hersenen (de substantia nigra). Hierdoor daalt de dopamine productie, en dopamine is nou net een stofje dat nodig is om de ene neuron te laten communiceren met de andere. Heel saai voor jullie misschien, zoals ik al zei, dus zal ik jullie niet verder ermee vervelen en overgaan op het dansen. Mocht je echter vragen hebben over hoe de ziekte precies ontstaat, vraag het me!

Waarom kan een Parkinson patiënt beter dansen dan lopen?

Enkele jaren geleden vond ik dit zo’n bijzonder fenomeen. Hoe is het nou mogelijk dat iemand zoveel moeite heeft met ‘makkelijke dingen’ zoals lopen, maar niet met lastigere dingen zoals traplopen, over iets heen stappen of dansen. Kijk maar eens naar het filmpje hieronder: deze patiënt doet er ontzettend lang over ongeveer 30 cm lopend af te leggen en rent daarna zo ongeveer de trap af… waarna hij weer in een slakkengangetje verder moet.

Als ik het zo even kort door de bocht samenvat, zijn er twee systemen in onze hersenen die de controle van beweging regelen. Het eerste systeem noemen we even de automatische route en regelt de beweging waar we niet bewust bij nadenken, zoals lopen of fietsen. ‘Makkelijke’ bewegingen dus.

Er is ook nog een andere route, welke we even de niet-automatisch route noemen. Deze regelt bewegingen die worden gemaakt als reactie op een signaal van buitenaf. Wanneer ik in een drukke winkelstraat loop en er is verder niets bijzonders aan de hand, dan maken mijn hersenen gebruik van de automatische route. Maar als er dan ineens een afvalbak op mijn pad staat en ik daarvoor uitwijk, dan maak ik dus gebruik van de niet-automatische route.

Waarschijnlijk voel je het al aankomen: in Parkinson patiënten is er een probleem met de automatische route. De reden hiervoor is dat in deze patiënten een bepaalde groep hersenstructuren (genaamd de basale ganglia) is aangetast. En deze structuren zijn nou net essentieel voor automatische, ‘makkelijke’ bewegingen.

ParkinsonDe andere route is echter wél intact en door deze te stimuleren, krijgt een Parkinson patiënt betere controle over zijn bewegingen. Maar hoe stimuleer je die niet-automatische route dan? Door signalen van buitenaf, cues genaamd! Deze cues kunnen van alles zijn: een gekleurd stuk tape op de grond waarover de patiënt heen moet stappen, een bepaalde aanraking of een bepaald geluid (auditief). Een voorbeeld van cueing zag je in het filmpje hierboven: de sticker op de grond waarop een trap is afgebeeld vormt een visuele cue en helpt de patiënt te lopen.

Je begrijpt nu dat Parkinson patiënten moeite hebben met bewegingen die zij zelf besluiten te doen, maar dat ze geen moeite hebben met bewegingen als reactie op een stimulus van buitenaf. Op dit principe zijn de danslessen voor Parkinson patiënten gebaseerd, deze maken namelijk gebruik van auditieve cues. De muziek, of dat nou Bachata is of een andere soort muziek, stimuleert de niet-automatische route waardoor de patiënt betere controle krijgt over zijn bewegingen en lekker kan gaan dansen!

Op veel plaatsen worden danslessen voor Parkinson patiënten gegeven. Veel Parkinson patiënten genieten natuurlijk ontzettend van deze lessen. Maar ook als je geen Parkinson hebt, raad ik je aan eens een keertje te vrijwilligen als danspartner in de Parkinson groep! Hopelijk hebben jullie er wat van opgestoken en als je vragen hebt, just ask me 😉 Ik zit momenteel in het laatste jaar van mijn masterstudie Neurowetenschappen en kan hier uuuuuuren over praten mocht je daar behoefte aan hebben!

 

Categoryblogs, Community, Featured